پنجشنبه, ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۸ ۱۱:۵۷ ۶۹
طبقه بندی: دبیرخانه
چچ
2KfYsiDCq9iq2LPZh9mK2YTar9ix2Yog2KfYrNiq2YXYp9i52YrCuyDahtmHINmF2YrigIzYr9in2YbZitmF2J8=

استاد علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد پاسخ داد:

از «تسهیلگری اجتماعی» چه می‌دانیم؟

کارگاه آشنایی با مقدمات اصول "تسهیل‌گری اجتماعی" به همت اداره شوراهای اجتماعی محلات با مشارکت نزدیک به 200 نفر از اساتید، دانشجویان رشته‌های شهرسازی و معماری و علاقه مندان به این حوزه در دانشگاه صنعتی سجاد برگزار شد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی اداره شوراهای اجتماعی محلات شهرداری مشهد، دکتر مهدی کرمانی، 17 اردبیهشت ماه در کارگاه "آشنایی با مقدمات اصول تسهیل‌گری اجتماعی" که در دانشگاه صنعتی سجاد برگزار شد، اظهار کرد: پس از دهه ۶۰ و ۷۰، و با افزایش قیمت اراضی شهری، نهادهای دولتی کشور متوجه شدند که توان مالی آن‌ها نسبت به گذشته برای انجام بسیاری از امور کاهش یافته است، لذا توجه مدیران شهرداری به سمت ظرفیت های موجود در تعاملات با مردم و تسهیلگری اجتماعی جلب شد.

 

وی، با بیان اینکه «هم افزایی گروهی، درک توان گروه و تعامل با یکدیگر، قدرت حل مسئله و برنامه ریزی در یک گروه هنری است که به آن تسهیلگری گفته می شود»، افزود: تسهیلگر کسی است که با اطلاع از روندها و تعاملات گروه، دانش خود را به کار می بندد تا ساختار لازم را برای یک گروه فراهم آورده تا به صورت مشارکتی در بهترین زمان ممکن بهترین نتیجه عاید گردد. تسهیلگر برای این کار از اصول پویایی گروه استفاده می برد تا بتواند با تکیه بر مشارکت همه شرکت کنندگان و با تمرکز بر محتوای لازم، فرآیندی را به وجود آورد تا نتیجه مناسب از آن حاصل شود.

 

عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد با تاکید براینکه «حاشیه‌ی شهر، محور اصلی تسهیلگری اجتماعی محسوب می‌شود»،  تاکید کرد: هر پروژه تسهیل گری اجتماعی در فضای مدیریت شهری تعریف روشنی در راستای منفعت آفرینی اقتصادی دارد.

 

کرمانی با بیان اینکه فرایند اجرایی هر پروژ‌ه‌ی تسهیل‌گری طی 10 مرحله صورت می‌گیرد، عنوان کرد: قدم اول برای هر پروژه تسهیلگری ورود به میدانی است که شما در آن قرار دارید. در قدم دوم، جلب اعتماد از طریق هماهنگی با روندهای فرهنگی اجتماعی جاری در اجتماع محلی یک ویژگی لازم برای تسهیل‌گران اجتماعی محسوب می‌شود.

 

وی افزود: از جمله استراتژی‌های اعتمادزایی در این زمینه تکیه بر اعتماد نهادی، تکیه بر نخبگان معتمد و‌ تکیه بر خصلت‌ها و تلاش‌های فردی اعتمادزا است.

 

عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد خاطرنشان کرد: برای مثال افرادی هنوز در بافت فرسوده ی حرم مطهر رضوی ساکن هستند و به هیچ عنوان قانع نمی شوند که آن‌جا را ترک کنند. زیرا سال های بسیاری شاهد سوء استفاده از اعتمادشان بودند. لذا  زمانی که یک تسهیلگر وارد یک‌قلمرو می شود و پس از مدتی جا زدند اعتماد آن گروه برای همیشه از بین می برند.

 

 

وی با اشاره به اینکه «در مرحله سوم شناسایی و جذب داوطلبان محلی در پروژه‌های تسهیل‌گری اهمیت دارد»، بیان کرد:  در مناظر مختلف یک تسهیلگر باید به نیروهای محلی نگاه حداکثری در برابر حداقلی، نگاه پرورشی در برابر نگاه بهره بردارانه ، نگاه هم سطح در برابر نگاه از بالا داشته باشد.

 

کرمانی گفت: ما باید در فرایند تسهیلگری اجتماعی این موضوع را درنظر داشته باشیم که با کمترین امکانات بالاترین ایده ها را خلق کنیم.

 

وی با اشاره به اینکه «خروج از اجتماع محلی باید از بدو ورود مدنظر تسهیلگر باشد»، اضافه کرد: بخش دردناک تسهیگری اجتماعی این است که در لحظه ای که به یک قهرمان تبدیل می‌شوید، باید آن جا را ترک کنید چراکه تسهیلگر تنها نقش متصل کننده افراد را دارد و پس از آن باید ازعرصه کنار برود، بنابراین فرد تسهیلگر نیازمند سطح بالایی از آگاهی است.

 

عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: یک تسهیلگر حرفه‌ای باید از لحظه‌ای که به یک اجتماع وارد می شود، مردمان را از خروج خود در آینده آگاه می کند و تنها باید افراد را بهم متصل کند. خروج تسهیلگر نباید اختلالی در پایداری و تداوم فعالیت‌های گروه های محلی ایجاد کند.

 

 

کرمانی با اعلام اینکه در مرحله چهارم تسهیلگری برای شکلدهی به گروه های محلی حائز اهمیت است، تصریح کرد: ارتباط تک به تک در پروژه های تسهیل‌گری بسیار مخرب است، بنابراین تسهیلگر باید افراد را در مقیاس گروهی برنامه ها پیش ببرد و این اصل را نیز در نظر داشته باشد که همه امکان و حق ورود به گروه های محلی را دارند.

 

وی با تاکید بر اینکه در مرحله پنجم فرد تسهیلگر هم خود باید مهارت‌های پایه را فراگیرد و هم به مخاطبینش بیاموزد، ادامه داد: ایفای موثر نقش برای هر عضو در گروه های تسهیل گری مستلزم فراگیری نظری و از آن مهمتر عملی برخی مهارت‌های پایه ای شامل تساهل ، تسامح و تاب آوری، زمان شناسی و برنامه ریزی، طرح شفاهی و بصری ایده های ذهنی در بحث گروهی  است. ارائه این آموزه ها بایستی تا حدامکان غیررسمی و ضمنی باشد.

 

عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد اظهار کرد: بایستی در پروژه ‌های تسهیلگری به شناسایی و احصاء منابع، توانایی ها و ظرفیت ها نظیر فرصت‌های کار، منابع مالی، ظرفیت های روانشناختی توجه ویژه‌ای داشت.

 

کرمانی بیان کرد: مرحله هفتم، تناوب اجرای تسهیلگری نیز با هدف شناسایی و ‌تحلیل پدیده‌ها، علت یابی و اولویت بندی پدیده‌ها، دستیابی به راه‌حل‌ها و ترسیم و تدوین برنامه های اجرایی انجام می شود.

 

وی، پایش و ارزیابی گام هشتم در پروژه تسهیلگری عنوان کرد و  گفت: رصد ارزشیابی و پایش مداوم برنامه‌های اجرایی با هدف تامین خوراک برای تداوم فعالیت گروه های توسعه محلی، درس گرفتن از تجربه های موفق و ناموفق، ایجاد امکان برای بسط و‌ توسعه اقدامات صورت می گیرد.

 

کرمانی افزود: یک تسهیلگر اجتماعی  باید تجربه کسب کند وبه  تیم سازی، هدف گذاری، برنامه ریزی و همراهی ها توجه داشته باشد و مخالفت‌ها را بشوند و آ‌ن‌ها را ثبت و ضبط کند تا امکان رمزگشایی قدم‌های ناشناخته باشد.

 

عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به اینکه بسط تجربه از سطح خرد به میانی در بسیاری موارد هدف اصلی از اجرای برنامه های اجتماع محور است، عنوان کرد: برای بسط تجربه تسهیلگری از سطح خرد به میانی می بایست اطمینان نسبی از جامعیت و اثر بخشی مدل حاصل از تجربه های موردی و انعطاف پذیری و ترمیم پذیری مدل به دست آمده و شباهت کافی اجتماع های محلی موردنظر در خصیصه های فرهنگی اجتماعی برای اجرای دوباره مدل را در نظر گرفت.

 

کرمانی، امیدبخشی لازمه فرایند تسهیل‌گری است، عنوان کرد:  فرد تسهیلگر باید همواره امیدبخشی را در ارتباط با افراد مدنظر قرار دهد و جریان مداومی از انرژی بخشی، انگیزه افزایی و‌امیدآفرینی می بایست در سرتاسر مراحل ده‌گانه فرایند تسهیل گری برقرار باشد. این انرژی افزایی باید از طریق اقدامات سمبلیک و مناسکی همچون جشن گرفتن‌ها و‌ تبدیل کردن‌ آن‌ها برای موفقیت‌های کوچک و بزرگ رخ می‌دهد.

 

وی با تاکید بر انجام مستندنگاری پروژه تسهیل‌گری، یادآور شد: همه رویدادها باید در کل فرایند تسهیلگری ثبت و ضبط شود و بازنشر آنها هم در قالب رسمی و هم به زبانی باید قابل بهره برداری در اجتماع محلی باشد.

 

 

 

 

آدرس کوتاه شده: